ABD İran gemisine el koydu: Petrol fiyatları yükselişe geçti

Gerilim, İran'ın cumartesi günü Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere tekrar kapattığını ve yaklaşan her geminin hedef alınacağını duyurmasının ardından tırmandı.

Gelişmelerin etkisiyle Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 4,74 artışla varil başına 94,66 dolara, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ise yüzde 5,6 yükselişle 88,55 dolara ulaştı.

Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlik, enerji piyasalarında dalgalanmaya neden oldu.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan süreçte Tahran yönetimi, boğazdaki sevkiyatları hedef alma tehdidinde bulunmuştu.

Müzakere hazırlıkları ve reddedilen görüşmeler

Başkan Trump, ABD heyetinin pazartesi günü müzakereler için Pakistan'da olacağını belirtti. Beyaz Saray yetkilileri, heyete Başkan Yardımcısı JD Vance'in başkanlık edeceğini bildirdi.

Ancak İran devlet medyası, Tahran'ın şu an için görüşmelere katılma planı olmadığını duyurdu. İranlı yetkililer ülkenin resmi tutumu hakkında henüz nihai bir açıklama yapmadı.

Finansal hizmetler firması MST Marquee analisti Saul Kavonic, petrol piyasalarının sahadaki gerçeklerden ziyade tarafların sosyal medya paylaşımlarına tepki verdiğini ifade etti.

Kavonic, "Bu yaşananlar, Hürmüz Boğazı'nda gerçek zamanlı olarak yürütülen fiziksel müzakerelerin bir parçası" değerlendirmesinde bulundu.

Hürmüz Boğazı'nda kriz derinleşiyor

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin deniz ablukasını gerekçe göstererek geçici olarak açılan boğazın tekrar kapatıldığını pazar günü teyit etti.

Tahran yönetimi, ABD deniz ablukasını sonlandırana kadar boğazın kapalı kalacağını duyururken; Trump, cuma günü yaptığı açıklamada bir anlaşmaya varılana kadar ablukanın devam edeceğini vurgulamıştı.

İran ile yaşanan savaşın başlangıcından bu yana enerji fiyatları yüksek volatilite sergiliyor. Çatışma öncesi varil başına 70 doların altında işlem gören Brent petrol, 9 Mart'ta 120 dolara kadar yaklaşmıştı.

Asya bölgesi, enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 90'ını Hürmüz Boğazı üzerinden geçen sevkiyatlarla karşıladığı için krizden en çok etkilenen bölgelerin başında geliyor.

Bölge genelindeki hükümetler, enerji tasarrufu sağlamak amacıyla uzaktan çalışma, çalışma haftasının kısaltılması ve üniversitelerin erken kapatılması gibi önlemler alıyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, geçtiğimiz hafta yaptığı uyarıda Avrupa'nın yaklaşık altı haftalık uçak yakıtı kaldığını ve sevkiyatların engellenmeye devam etmesi durumunda uçuş iptallerinin başlayabileceğini belirtmişti.