Trump bilimsel kararı tersine çevirdi

ABD Başkanı Donald Trump, federal hükümetin gezegeni ısıtan gazları dizginleme yetkisinin temelini oluşturan Obama dönemi bilimsel kararı geri çekti.

"Tehlike tespiti" (endangerment finding) olarak bilinen 2009 tarihli bu karar, sera gazlarının kamu sağlığı için bir tehdit olduğunu tescil ederek başta araç emisyonları olmak üzere pek çok iklim düzenlemesinin yasal dayanağını oluşturuyordu.

Beyaz Saray bu adımı "Amerikan tarihinin en büyük deregülasyonu" olarak nitelendirdi. Kararın araç maliyetlerini düşüreceğini savunan hükümet, otomobil üreticileri için araç başına 2 bin 400 dolarlık bir tasarruf sağlanacağını ve tüketicilerin daha ucuz araçlara erişebileceğini öne sürdü.

Kararın yasal dayanağı ortadan kalktı

Oval Ofis'te açıklamalarda bulunan Trump, 2009 tarihli kararın Amerikan otomotiv endüstrisine ağır zarar verdiğini ve fiyatları haksız yere yükselttiğini savundu.

Bu kuralın Demokratların "Yeşil Yeni Düzen" olarak adlandırdığı politikaların yasal temelini oluşturduğunu belirten Trump, mevcut düzenlemeleri bir "aldatmaca" olarak niteledi.

Eski Başkan Barack Obama ise karara tepki göstererek, bu adımın Amerikalıları iklim değişikliği karşısında daha savunmasız ve sağlıksız bırakacağını ifade etti. Obama, kararın tek amacının fosil yakıt endüstrisinin daha fazla para kazanmasını sağlamak olduğunu dile getirdi.

Sağlık ve ekonomi üzerinde tartışmalar sürüyor

Çevre örgütleri, kararın yasalara aykırı olduğunu savunarak konuyu mahkemeye taşımaya hazırlanıyor.

Uzmanlar, emisyon standartlarının gevşetilmesinin uzun vadede yakıt maliyetlerini artıracağını ve hava kirliliğine bağlı sağlık sorunlarını tetikleyeceğini belirtiyor. Yapılan bazı analizler, bu değişikliğin on binlerce ek erken ölüme ve milyonlarca astım krizine yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Düzenlemenin iptaliyle birlikte EPA'nın (Çevre Koruma Ajansı) sadece otomobiller değil; elektrik santralleri, petrol ve gaz tesisleri ile uçak emisyonları üzerindeki denetim yetkisi de yasal olarak tartışmalı hale geldi.

Kararın nihai sonucunu, çevre eyaletlerin ve sivil toplum kuruluşlarının açacağı davalar sonrası ABD Yüksek Mahkemesi'nin belirlemesi bekleniyor.